دوم نروند . درست همان خط مشيى كه امام حسن عليه السلام برگزيده بود . ليكن وضع دوران يزيد طورى بود كه قيام تنها انتخاب بود و زنده ماندن يعنى قيام نكردن - به دلايلى كه در زير مىآيد - معنى نداشت . علل و موجبات قيام بدون شك قيام امام حسين عليه السلام به عنوان حركتى حساب شده از سوى پيشوايى معصوم معلول عواملى بود كه در حقيقت ، به عنوان اهداف و انگيزه‌هاى آن حضرت از اين نهضت مقدس بشمار مىرود . اين عوامل از نظر اهميّت و گستره نسبت به ابعاد نهضت ، هم سنگ نيستند ، آن چنان كه اشاره خواهد شد . مهمترين اين عوامل عبارتند از : 1 - اجبار به بيعت نخستين عامل قيام امام حسين عليه السلام عليه حكومت ستمكار يزيد اين بود كه وى امام عليه السلام را مجبور به بيعت كرد و در نخستين اقدامات حكومتى خود به والى مدينه نوشت : حسين بن على ، عبداللّه بن عمر ، عبدالرحمان بن ابى بكر و عبداللّه بن زبير را بگير براى بيعت ، محكم هم بگير ، بدون گذشت . و چنانچه يكى از آنان استنكاف كرد گردنش را بزن و سرش را براى من بفرست . « 1 » وليد بن عتبه ، حاكم مدينه با احضار امام حسين عليه السلام به فرماندارى ، فرمان يزيد را به وى ابلاغ كرد . امام حسين عليه السلام به اين در خواست با بيانى صريح و منطقى پاسخ منفى داد : اى امير ! ما خاندان نبوت و سرچشمه رسالتيم . خانه ما محل آمد و شد فرشتگان است . خداوند ( آفرينش ) را با ما آغاز كرد و پايان كار ( رسالت ) را بر ما گذاشت ، و يزيد مردى بزهكار ، شرابخوار و آدم كش است كه فسق و فجور را آشكار ساخته است و كسى چون من با فردى همچون او بيعت نمىكند . « 2 »

--> ( 1 ) - مقتل الحسين ، خوارزمى ، ج 1 ، ص 180 . ( 2 ) - ايُّهَا الْاميرُ انَّا اهْلُ بَيْتِ النُّبُوَّهِ وَ مَعْدِنُ الرِّسالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلائِكَةِ بِنا فَتَحَ اللَّهُ وَ بِنا خَتَمَ وَ يَزيدُ رَجَلٌ فاسِقٌ ، شارِبُ خَمْرٍ ، قاتِلُ نَفْسٍ ، مُعْلِنٌ بِالْفِسْقِ فَمِثْلى لا يُبايِعُ لِمِثْلِهِ « همان ، ص 184 » .